ناب اندیشان عزیز

(توجه: اين نامه در پاسخ دانشجويان صنايع دانشگاه خواجه نصير تهران نوشته شده است اما از آنجا که پرسش‌ها، پرسش‌هايي همگانی اند و هميشه پرسيده می شوند خواستم به کوتاهی پاسخی ارائه کرده باشم. پاسخ دقيق تر و مفصل تر، مجالی می‌خواهد که اکنون مرا نيست.)

سپاس مرا به خاطر توجه‌تان به موضوع تولیدناب بپذیرید و نیز پوزش مرا از این‌که مشغله فراوان، مرا از امکان دیدار و گفتگوی رودر رو با شما محروم داشته است بپذيريد. در پاسخ پرسش‌های‌تان معروض می‌دارم:

سوال1: آیا موضوع ناب بحثی است که در کشور ما ایران، قابل پیاده‌سازی و اجرا باشد؟

تولیدناب در هر کشوری و هر فرهنگی قابل پیاده‌سازی است اما مستلزم آن است که برای هر شرکت معین 3 الزام زیر موجود باشد: بحران، عامل تغییر و دانش.

در ایران نیز هرگاه این 3 الزام موجود بوده است، تولید ناب، متحقق شده است.

سوال2: تا کنون در چه صنایع و چه شرکت‌هایی خصوصا در کشور ما این رویکرد پیاده‌سازی شده است؟ تا چه حدی؟ با چه کیفیتی؟ و چه نتایجی به دنبال داشته است؟

شرکت‌هایی که تا کنون من مستقیما با آن‌ها کار کرده‌ام و توانسته‌اند بخشی از گذار ناب را به پایان رسانند عبارتند از: شرکت مهسار توسعه، شرکت آبان توسعه، شرکت ایران اگزوز، مرکز بهمن موتور، شرکت آوانداد و شرکت پارس سوییچ.

این شرکت‌ها در صنایع مختلف و در شرایط مختلفی بوده‌اند اما همگی سه الزام فوق را داشته‌اند و بسته به ميزان بحرانی که داشته اند، ميزان اراده و تعهد لازمی که برای ناب شدن داشته اند و ميزان دانش نابی که در اختيار ايشان بوده است، توانسته‌اند بخشی از مسیر ناب شدن را طی کنند. (برای درک بهتر درباره 3 الزام ناب فوق به اين صفحه مراجعه کنيد)

سوال3: بازار کار حاصل از تحقیق و مطالعه در این زمینه چه وضعیتی دارد؟

از سال 1373 تا کنون من یک‌سره دل در گرو عشق ساختن ایرانی ناب داشته‌ام و از قضای روزگار برای من بازار کار خوبی نیز فراهم آمده است. این نتیجه سال‌ها صبر و مشقت و ایمان به راهی بوده که در پیش گرفته‌ام.

اما پیش‌بینی من برای آینده چیست؟

هم‌زمان که بحران‌های اقتصادی فراگیرتر و عمیق‌تر می‌شوند و هم‌گام تجارب و نمونه‌های تولیدناب درکشور موفق‌تر می‌شوند بیش از پیش به این سیستم گرایش خواهد بود و بازار کار جدید وسیع‌تری برای آن گشوده خواهد شد.

اما توصیه من اين است: اگر ناب را دوست ندارید، به آن نپردازید و اگر دوست دارید و در آن خدمتی را برای ميهن خود جستجو می‌کنید خدمتی برای کشور و صنعت و هم‌نوعان و هم‌میهنان خود، بدانید که دير يا زود شرکتهايي را خواهيد يافت که به دانش شما نياز داشته باشند و کار و شغلی بس سودمند و مفيد و پر از لذت برای ساختن و ساخته شدن، بهتر کردن و بهتر شدن و اميد دادن و تغيير دادن خواهيد داشت.

سوال4: از چه طریقی باید به بهترین نتیجه رسید؟

برای درک تولید ناب، هم باید تمام کتاب‌های ما را مطابق سیر مطالعاتی ِ پیش‌نهادی در سایت بخوانید در دوره‌های کارگاهی ما شرکت کنید و سپس یک کار تجربی را به ویژه با ابزار نقشه‌برداری جریان ارزش  انجام دهید و چه بهتر که زیر نظر یک مربی ناب و با تجربه اين کار را انجام دهيد. آن‌چه که شما در دانشگاه آموخته‌اید فقط 10% از آن چیزی است که برای ناب‌اندیش شدن بدان نیاز دارید و باید بخش مهمی از آن چیزی را که تا کنون فرا گرفته‌اید مورد بازاندیشی قرار دهید.

اما برای يک ناب انديش شدن شما بايد شيوه حل مسئله ناب، شيوه مذاکره و طراحی ناب و شيوه اجراء و بازنگری ناب را نيز بیآموزيد و به ويژه با منطق و روش A3 آشنا باشيد. شما بايد بدانيد که يک مشاور ناب، کسی است که مديران و کارکنان شرکتها به سخنان وی گوش می دهند و نظرات و راهنمايي های او را قبول می کنند نه چون دارای مقام و موقعيتی است، بلکه چون راه حل های ناب را می داند و می تواند به ياری يک تيم، يک کار تيمی موفق را به خوبی به پيش برد و قبل از هر چيزی يک مربی خوب باشد.

سوال5: آیا انتخاب موضوع تولید ناب برای پایان نامه‌های دانشگاهی امکان‌پذیر و ارزشمند و نتیجه‌بخش است؟

پایان نامه‌های سنتی دانشگاهی، بر مباحثات پیچیده ریاضی و آماری متکی هستند و به ندرت به نتایج عملی و ساده‌سازی که ضرورت تولید ناب است توجه دارند. تا کنون چند پایان‌نامه فوق‌لیسانس و دکترا در زمینه ناب زیر نظر من انجام شده و نتایج خوبی هم داشته‌اند اما شما باید اساتید و هیئت ژوری را قانع کنید که نگرش ناب در بنیاد متفاوت است و نباید اسیر روش‌های سنتی و به ویژه تحلیل‌های آماری شوید که در زمینه تولیدناب حتی در پایان نامه‌های خارج از کشور هم گاه به نتایج نادرست و مضحکی می‌انجامد.

اگر پايان نامه ناب انتخاب می کنيد حتما يک مورد تجربی را انجام دهيد يا مطالعه کنيد و بکوشيد در پايان نامه خود نتايج حاصله از اين کار عملی را تئوريزه کنيد و نه خيال خود و مشاوران خود را با پرسشنامه هايي راحت کنيد که بد طراحی شده اند و بد پاسخ داده می شوند و بد تجزيه و تحليل می شوند و بد نتيجه گيری می شوند.يک پايان نامه تجربی ناب خوب، بستر مناسب کاری برای آينده شما نيز خواهد بود.

سوال6: موسسه ناب ایران تا چه حد و در چه زمینه‌هایی می‌تواند ما را یاری کند؟

روزی جیم ووماک به من گفت با کسی کار کن که ناب را می‌شناسد و دوست دارد. نخست تکلیف خود را در این باره با خود معین کنید. توصیه می‌کنم در دوره‌های کارگاهی موسسه ناب ایران شرکت کنید و مطمئن باشید بیش از آن‌چه که تصور می‌کنید خواهید آموخت. ما به هر پايان نامه نابی که مشخصا زير نظر مؤسسه ناب ايران انجام گيرد و توصيه های مارا در نظر گيرد کمک خواهيم کرد. به اين توصيه مولانا نيز توجه داشته باشيد که:

آب کم جو تشنگی آور به دست                                  تا بجوشد آبت از بالا و پست

با سپاس

مدیر موسسه ناب ایران

کاظم موتابیان